Coğrafya bölümü mezunları için günümüzde giderek genişleyen kariyer alanlarından biri de Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) operatörlüğü ve uzmanlığıdır. CBS; yeryüzüne ilişkin konum bilgisine sahip verilerin toplanması, düzenlenmesi, depolanması, sorgulanması, analiz edilmesi, modellenmesi ve harita başta olmak üzere farklı görsel ve sayısal çıktılar aracılığıyla sunulmasını sağlayan, bilgisayar ve mekânsal teknolojiler üzerine kurulu bir bilgi sistemidir.

CBS'nin temel özelliği, yalnızca harita üretmekten öte, mekânsal veriyi anlamlandırarak karar destek süreçlerine dönüştürmesidir. Bu kapsamda farklı kaynaklardan elde edilen coğrafi verilerin bir araya getirilmesi, uygun veri modellerinin oluşturulması, mekânsal sorgulama ve analizlerin gerçekleştirilmesi, sonuçların kartografik olarak görselleştirilmesi ve farklı kullanıcı gruplarıyla paylaşılması mümkün olmaktadır. Böylece CBS; coğrafi olay ve süreçlerin yalnızca nerede gerçekleştiğini değil, neden, nasıl, hangi koşullarda ve zaman içerisinde nasıl değiştiğini incelemeye olanak sağlayan güçlü bir araştırma ve uygulama altyapısı sunmaktadır.

Günümüzde şehirleşmeden çevre yönetimine, afet risklerinin belirlenmesinden ulaşım planlamasına, tarımdan doğal kaynakların yönetimine, altyapı çalışmalarından arazi kullanım planlamasına kadar çok farklı alanlarda mekânsal veri ve analizlere duyulan ihtiyacın artması, CBS ve buna bağlı mesleki uzmanlıkların önemini de artırmaktadır. Özellikle Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Uzaktan Algılama teknolojilerinin birlikte kullanılması, yeryüzüne ilişkin güncel, çok zamanlı ve çok ölçekli verilerin üretilmesine ve analiz edilmesine önemli katkılar sağlamaktadır.

Coğrafya Eğitimi ve CBS Yetkinliği

Coğrafya eğitimi, öğrencilerin mekânı ve mekânsal ilişkileri anlamalarına dayalı yapısı nedeniyle CBS eğitimi için güçlü bir bilimsel temel oluşturmaktadır. Bölümümüzde öğrencilerimiz, lisans eğitimi boyunca dört yıla yayılan kapsamlı bir CBS ve Uzaktan Algılama eğitimi alarak coğrafi verilerin elde edilmesi, hazırlanması, yönetilmesi, analizi ve görselleştirilmesine yönelik bilgi ve uygulama becerileri kazanmaktadır.

Bu eğitim sürecinde öğrencilerin yalnızca CBS yazılımlarını kullanabilmeleri değil; aynı zamanda coğrafi bir problemi tanımlayabilmeleri, probleme uygun veri setlerini belirleyebilmeleri, verileri bilimsel ve teknik yöntemlerle işleyebilmeleri, uygun mekânsal analiz yöntemlerini seçebilmeleri ve elde edilen sonuçları coğrafi bağlam içerisinde yorumlayabilmeleri hedeflenmektedir. Bu yönüyle CBS eğitimi, teknik yazılım kullanımının ötesinde, coğrafi düşünce ile mekânsal teknolojinin bütünleştirildiği bir uzmanlık altyapısı sağlamaktadır.

Uygulama ve Araştırma Altyapısı

Bölümümüzde öğrencilerimizin teorik bilgilerini uygulamaya dönüştürebilmeleri ve güncel mekânsal teknolojilerle çalışmalar gerçekleştirebilmeleri amacıyla Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama kapsamında kullanılan Laboratuvarlar bulunmaktadır. Yüksek özellikli 40+40+1 bilgisayardan oluşan laboratuvarlarda öğrenciler; coğrafi veri üretimi, veri düzenleme ve yönetimi, dijital haritalama, mekânsal analiz, tematik haritalama, Uzaktan Algılama uygulamaları ve farklı coğrafi problemlerin CBS tabanlı olarak incelenmesine yönelik çalışmalar gerçekleştirebilmektedir.

Bu altyapı, CBS ve Uzaktan Algılama eğitiminin yalnızca kuramsal düzeyde kalmamasını; öğrencilerin uygulama, araştırma, proje geliştirme ve veri temelli problem çözme deneyimi kazanmalarını desteklemektedir.

Mezunlarımız İçin Kariyer Alanları

Lisans eğitimi sırasında CBS ve Uzaktan Algılama alanında gerekli dersleri ve uygulamaları başarıyla tamamlayan mezunlarımız, sahip oldukları coğrafi bilgi ve mekânsal analiz becerilerini farklı sektörlere aktarabilmektedir. Mezunlarımız; kamu kurum ve kuruluşlarında, belediyelerde, özel sektör kuruluşlarında, araştırma ve danışmanlık firmalarında ve mekânsal veri üreten veya kullanan farklı kuruluşlarda CBS alanındaki pozisyonlarda çalışma imkânına sahip olabilmektedir.

Bu kapsamda mezunların görev alabileceği çalışma alanları arasında; CBS tabanlı veri üretimi ve yönetimi, dijital haritalama ve kartografik üretim, mekânsal veri analizi, arazi kullanım ve arazi örtüsü çalışmaları, şehir ve bölge planlama süreçlerine yönelik mekânsal analizler, çevresel izleme, doğal kaynak yönetimi, afet ve risk analizleri, altyapı ve ulaşım uygulamaları, konumsal veri yönetimi ve Uzaktan Algılama tabanlı araştırmalar yer almaktadır.

Dolayısıyla CBS alanı, coğrafya mezunları açısından yalnızca bir yazılım kullanım becerisi değil; coğrafi düşüncenin veri, teknoloji, analiz ve karar destek süreçleriyle birleştiği çağdaş bir uzmanlık alanı niteliğindedir. Coğrafya lisans eğitimi içerisinde kazanılan bilimsel bakış açısının, CBS ve Uzaktan Algılama konusundaki teknik ve uygulamalı yetkinliklerle desteklenmesi, mezunların hem akademik araştırmalarda hem de kamu ve özel sektörde mekânsal veri temelli çalışmalarda etkin biçimde görev alabilmelerine zemin hazırlamaktadır.

Mezunlarımız Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen CBS Operatörü (Seviye 4) ve CBS Uzmanı (Seviye 6) sınavlarına girerek CBS Operatörü ve CBS uzmanı olabilmektedir.

 

Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü Personel Belgelendirme Birimi (BelgeCBS) Portalına Ulaşmak İçin Tıklayınız.

 

 

 

 

Bölümümüzde Verilen CBS Ve Uzaktan Algılama İçerikli Derslerden Bazıları 

Dersin Kodu	Dersin Adı	Teorik	Uygulama	Laboratuvar	Yerel Kredi	AKTS
COG 105	Kartografyanın İlkeleri	3	0	0	3	4
COG 202	CBS Giriş	3	0	0	3	4
COG 321	CBS Uygulamaları I	0	2	0	2	4
COG 320	CBS Uygulamaları II	0	2	0	2	4
COG 413	WEB CBS I	0	2	0	2	4
COG 414	WEB CBS II	0	2	0	2	4
COG 427	Uzaktan Algılama	2	1	0	3	4